Embargo na wwóz i tranzyt towarów żywnościowych przez terytorium Federacji Rosyjskiej

russian-flag-

Rosja z dniem 07 sierpnia 2014 roku wprowadziła zakaz importu żywności z Unii Europejskiej, USA, Australii, Kanady i Norwegii. Ma od obowiązywać przez rok. Dodatkowo Ambasada RP w Moskwie podała 14 sierpnia do wiadomości, że zakaz dotyczy także artykułów przewożonych tranzytem przez Rosję. Embargo jest odpowiedzią na sankcje ekonomiczno-gospodarcze wprowadzone przez UE wobec Rosji. Jakie skutki będzie ono miało na sytuację polskich producentów oraz przewoźników?

 

Sankcje wobec Rosji zarzewiem konfliktu

 

W związku z konfliktem na Ukrainie od 1 sierpnia 2014 roku obowiązują nowe sankcje nałożone przez Unię Europejską wobec Rosji. Podstawę prawną sankcji stanowi Rozporządzenie Rady (EU) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 roku, dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Sankcje dotyczą szeregu ograniczeń w wymianie handlowej i dokonywaniu transakcji z podmiotami rosyjskimi zawartych po 1 sierpnia 2014 roku. Obejmują one m.in.:

 

  • zakaz sprzedaży, przekazywania lub wywozu na rzecz jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej w Rosji tzw. towarów podwójnego zastosowania, jeżeli towary te mogą być w całości lub w części wykorzystane do użytku wojskowego
  • zakaz udzielania pomocy technicznej w postaci np. doradztwa, szkoleń na rzecz osoby fizycznej lub prawnej w Rosji, jeżeli pomoc ta jest związana z obsługą techniczną uzbrojenia lub tzw. towarów podwójnego zastosowania, które mogą być wykorzystane do użytku wojskowego
  • zakaz udzielania finansowania w związku z uzbrojeniem lub tzw. towarami podwójnego zastosowania, jeżeli mogą być wykorzystane do użytku wojskowego, w szczególności na potrzeby ich sprzedaży, dostawy lub przekazania na rzecz jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej w Rosji
  • zakaz kupna, sprzedaży i świadczenia innych usług w odniesieniu do zbywalnych papierów wartościowych oraz instrumentów rynku pieniężnego, które mają termin zapadalności przekraczający 90 dni i zostały wydane przez określone rosyjskie instytucje finansowe
  • wprowadza się wymóg uzyskania stosownego zezwolenia na sprzedaż, przekazanie lub wywóz na rzecz jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej w Rosji określonych technologii m.in. związanych z wydobyciem ropy naftowej i gazu. Zezwolenie nie zostanie wydane, jeżeli będzie można stwierdzić, że sprzedaż, przekazanie lub wywóz ww. technologii dokonywane jest z przeznaczeniem na projekty głębinowej eksploracji i produkcji ropy naftowej, arktycznej eksploracji i produkcji ropy naftowej oraz projekty związane z gazem łupkowym w Rosji

Sankcje te będą miały wpływ na działalność we wszystkich państwach członkowskich UE, w tym także (a może przede wszystkim) polskich podmiotów prowadzących wymianę handlową z Rosją.

 

Zakaz wwozu artykułów rolno-spożywczych do Rosji

W odpowiedzi na sankcje nałożone przez Unię Europejską wobec Rosji prezydent Władimir Putin podpisał 01 sierpnia specjalny dekret w sprawie zakazu importu produktów rolnych (warzyw i owoców) z krajów należących do UE, USA, Australii, Kanady i Norwegii.

Jak poinformował premier Dmitrij Miedwiediew zgodnie z podpisanym przez niego rozporządzeniem Rosja z dniem 7 sierpnia zaprzestała sprowadzać także następujące płody rolne i artykuły spożywcze:

  • – wołowinę świeżą, schłodzoną i mrożoną;
  • – wieprzowinę świeżą, schłodzoną i mrożoną;
  • – mięso drobiu świeżego, schłodzonego i mrożonego;
  • – ryby i skorupiaki;
  • – mleko i wyroby mleczne;
  • – warzywa oraz jadalne korzenie (np. marchew) i bulwy (np. ziemniaki);
  • – owoce i orzechy;
  • – kiełbasę i wyroby mięsne oraz półprodukty do ich produkcji;
  • – artykuły spożywcze na bazie tłuszczów roślinnych (np. margaryna).

Embargo nie dotyczy odżywek dla dzieci i produktów samodzielnie zakupionych za granicą przez Rosjan.

Za wwóz towarów do Rosji uznawany jest także ich tranzyt przez terytorium Federacji Rosyjskiej. W związku z tym artykuły objęte embargiem rosyjskim nie mogą być wwożone na jej teren, jak również nie mogą być przewożone tranzytem przez Rosję.

Władze Białorusi i Kazachstanu (kraje te wraz z Federacją Rosyjską tworzą Unię Celną) zapowiedziały, że nie przyłączą się do embarga Rosji.

 

Skutki embarga dla producentów owoców i warzyw

Skutki embarga szczególnie dotkliwie odczują uznane polskie grupy producentów owoców i warzyw (warzywnicy i sadownicy), ponieważ z przyczyn od nich niezależnych nie będą w stanie osiągnąć planowanej na ostatni rok wielkości i wartości sprzedaży niezbędnej do otrzymania uznania za organizację producentów owoców i warzyw. Łączne przewidywane straty dla polskiego sektora owoców i warzyw wynikające z wprowadzonego przez Rosję embarga mogą wynieść ok. 500 mln euro.

Związek Sadowników RP oraz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpią do Komisji Europejskiej o rekompensaty finansowe z tytułu poniesionych strat.

 

Skutki embarga dla polskich przewoźników

Polska jest absolutnym liderem w przewozach do Rosji. Skutki embarga już odczuwają rodzimi przewoźnicy (zwłaszcza podlascy), którzy tracą sporo pieniędzy na zakazie eksportu artykułów spożywczych do Rosji (tygodniowe straty firm transportowych sięgają nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych). Problem może dotyczyć nawet 3 tyś polskich firm, wykorzystujących ponad 30 tys. pojazdów. Przedsiębiorstwom grozi ograniczenie zatrudnienia, sprzedaż ciężarówek a nawet bankructwo jeżeli szybko nie znajdą zleceń.

Polscy przewoźnicy drogowi wykonują do Federacji Rosyjskiej około 270 tys. jazd rocznie. Wartość przychodów z tych przewozów to co najmniej 700 mln euro. Polskie firmy specjalizujące się w przewozach towarów na Wschód oczekują podobnie jak sadownicy rekompensat finansowych za straty. Starania w tej sprawie podejmują przedstawiciele ZMPD. Zrzeszenie wystosowało listy do wicepremierów – ministra gospodarki Janusza Piechocińskiego oraz minister infrastruktury i rozwoju Elżbiety Bieńkowskiej – z prośbą o rekompensaty dla przewoźników.

 

Podsumowując

Rosyjskie sankcje uderzają nie tylko w producentów żywności, ale i w polskie firmy transportowe, a przy tym wpływają na pogorszenie sytuacji rosyjskich konsumentów, którzy od lat kupowali dobrą polską żywność, po niskich cenach. Polski rząd jest przekonany o tym, że embargo ma charakter represji politycznych na skutek ograniczeń wprowadzanych przez Unię Europejską wobec Rosji. W Komisji Europejskiej 11 sierpnia rozpoczęła pracę specjalna grupa zadaniowa, która ma ocenić skutki rosyjskich sankcji nałożonych na unijny eksport towarów rolno-spożywczych.