Już działa elektroniczny system opłat drogowych w Rosji… i wywołuje chaos

Na terytorium Rosji uruchomiono właśnie największy i najbardziej kompleksowy system poboru opłat za przejazd drogami w Europie i Azji. „Platon” (bo tak brzmi jego nazwa) na początku obejmie swoim zasięgiem prawie 51 tys. kilometrów dróg federalnych i dotyczyć będzie samochodów ciężarowych o DMC powyżej 12 ton. Procedura rejestracyjna może zająć nawet 10 dni (lub dłużej), dlatego przewoźnicy powinni uwzględnić to przed wyjazdem w trasę.

Rosja Platon

Mimo tego, iż system ma być niezwykle prosty i wygodny, wciąż niestety nie ma jeszcze szczegółowych i jednoznacznych informacji o jego funkcjonowaniu, co wzbudza wiele obaw wśród polskich przedsiębiorców. Na granicach od pierwszego dnia obowiązywania systemu (15 listopada br.) tworzą się ogromne kolejki pojazdów oczekujących na przejazd i rejestrację. Skąd ten chaos i co na pewno wiadomo na ten moment o „Platonie”?

Zasada działania systemu opłat drogowych w Rosji

Nowy elektroniczny system opłat drogowych Rosji działa w oparciu o łączności GSM (tak jak w Niemczech i na Słowacji). W systemie znajduje się 481 bramek służących kontroli poprzez skanowanie numerów rejestracyjnych ciężarówek oraz 100 samochodów kontroli mobilnej.

Stawka za przejazd zależy od liczby przejechanych kilometrów. Na początku opłata za jeden kilometr miała wynosić 3,73 rubla, jednak po protestach rosyjskich kierowców i paraliżu wielu regionów Rosji, podjęto decyzję o jej obniżeniu. W okresie od 15.11.2015 do 29.02.2016 r. opłata będzie wynosiła 1,53 rubla/km (ok. 9 groszy), a w okresie od 01.03.2016 do 31.12.2018 oplata będzie wynosiła 3,06 rubla/km (18 groszy).

Opłata powinna być wniesiona przed wjazdem na drogę federalną. Gdy tylko pojazd zjedzie z drogi federalnej, system wyłączy się automatycznie. Za jakiś czas wymóg wnoszenia opłat za przejazd obejmie także drogi regionalne. Powiększanie tej sieci planowane jest sukcesywnie do roku 2020.

Rejestracja w systemie Platon

Aby zarejestrować pojazdy w systemie należy złożyć wniosek na stronie internetowej www.platon.ru (portal dostępny jest w języku rosyjskim oraz angielskim). Do prawidłowej rejestracji wymagane jest wprowadzenie danych firmy oraz osób kontaktowych. Podczas pierwszej rejestracji należy zarejestrować tylko jeden pojazd (kolejne można wprowadzić dopiero po pomyślnie przeprowadzonej rejestracji). Koniecznym jest również przekazanie kopii niezbędnych dokumentów potwierdzonych przez notariusza i przetłumaczonych na język rosyjski (wypis o działalności gospodarczej, NIP, REGON, paszport osoby rejestrującej, upoważnionej do reprezentowania firmy, dowody rejestracyjne pojazdów; w przypadku pojazdów w leasingu niezbędna jest również umowa). Dokumenty te należy zeskanować do systemu.

Pracownik operatora systemu przeprowadzi weryfikację w ciągu maksymalnie 10 dni. Jeżeli w tym czasie użytkownik nie otrzyma informacji zwrotnej o zakończeniu procesu, należy skontaktować się z Infolinią lub złożyć wniosek ponownie.

Do systemu przystąpić można także w punktach obsługi ulokowanych na granicach i we wszystkich regionach Rosji (jest ich obecnie 138) oraz poprzez terminale samoobsługowe. Tu również do rejestracji wymagane jest dostarczenie stosownych dokumentów.

Sposoby rozliczania płatności

Po prawidłowym zakończeniu weryfikacji użytkownik będzie mógł uzupełnić swoje saldo kwotowe i wykupić trasy. Na koncie użytkownika systemu zawsze muszą znajdować się środki pieniężne, gdyż system działa tylko na zasadzie przedpłaty. Pieniądze należy wpłacić przelewem na rachunek rozliczeniowy (opcja dość kosztowna i czasochłonna dla polskich przewoźników) lub zlecić przelew w dowolnym banku na terytorium Rosji.

Informacja o stanie środków na koncie dostępna będzie na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej, w terminalach samoobsługowych, w centrach informacyjnych oraz na Infolinii. Użytkownik po prawidłowej rejestracji dostanie także kod PIN, który posłuży mu do współpracy z call-center oraz umożliwi wykupienie opłaty na przejazd określonym odcinkiem drogi na terminalach samoobsługowych.

Dopuszczono także wnoszenie opłat za przejazd za pomocą kart paliwowych DKV i E100. Można tego dokonać po zalogowaniu na stronie operatora (potrzebny jest pełny numer karty, kod CVC i termin obowiązywania danej karty paliwowej) lub w terminalu samoobsługowym (po wprowadzeniu wszystkich danych do terminala należy wczytać kartę, wprowadzić PIN oraz dokonać płatności).

Urządzenie pokładowe

Po dokonaniu wszelkich formalności na każdy zarejestrowany samochód wydane zostanie bezpłatne urządzenie pokładowe BU 1201. Urządzenie można zamontować wyłącznie w wyznaczonych punktach serwisowych; w tym na granicy. Odbiór urządzenia pokładowego na razie możliwy jest tylko podczas osobistej wizyty w centrum wsparcia informacyjnego użytkowników systemu „Platon”.

Posiadanie urządzenia pokładowego w kabinie ciężarówki nie jest jednak obowiązkowe. Istnieje bowiem także możliwość wykupienia opłaty na granicy lub przez aplikację mobilną w formie biletu na określoną trasę i zadeklarowany okres – tzw. „różowy kupon”.

Kary za brak opłaty drogowej w Rosji Platon

Przestrzeganiem przepisów związanych z e-mytem zajmować się będzie policja. Za brak urządzenia pokładowego lub brak opłaty za przejazd grozić będą wysokie kary – w przypadku osób fizycznych będzie to 450 tys. rubli za pierwsze wykroczenie i 1 mln rubli za kolejne oraz 40 tyś. rubli za pierwsze wykroczenie i 50 tys. rubli za kolejne w przypadku osób prawnych.

Ministerstwo Transportu i Federalnej Agencji Drogowej podjęło jednak decyzję, iż do 1.05.2016 r. poza Obwodem Moskiewskim będzie funkcjonował okres przejściowy i kary nie będą tam nakładane.

Zgłaszane trudności i wątpliwości przewoźników

Do ZMPD wciąż napływają niepokojące informacje od przewoźników, dotyczące trudności w rejestracji (zwłaszcza jeśli chodzi o terminowe uzyskanie urządzeń pokładowych) i niejasności co do zasad funkcjonowania systemu „Platon”. Zrzeszenie zwróciło się o pomoc do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, które podjęło już interwencję w tej sprawie w Ministerstwie Transportu Rosji. MIR zwróciło się z postulatem wyznaczenia okresu testowego dla działania systemu oraz zawieszenia nakładania kar w Rejonie Moskiewskim do momentu, gdy przedsiębiorcy będą mogli odpowiednio spełnić wymogi rejestracyjne.

Także rosyjskie Stowarzyszenie Kierowców zaproponowało wstrzymanie uruchomienia systemu i przeprowadzenie testów jego działania. Bez względu na wynik tej sprawy w całej Rosji w najbliższym czasie spodziewane są spore utrudnienia.

Podsumowując

Jeszcze do niedawna na terytorium Federacji Rosyjskiej płatne były tylko wybrane odcinki dróg regionalnych w okolicach Moskwy, Sankt Petersburga i zachodniej granicy kraju o łącznej długości 511 km. Od teraz aż na 50 774 km dróg federalnych funkcjonuje państwowy system opłat drogowych „Platon” i jak wszystko w Rosji jest imponujący.

Rozliczeń można dokonywać w trybie przedpłaty na dwa sposoby: poprzez wykupienie trasy lub przy pomocy urządzenia pokładowego. I mimo, że wszystko wydaje się być w zasadzie jasne, już pierwszego dnia od wprowadzenia systemu na przejściach granicznych tworzą się olbrzymie kolejki, panuje bałagan i dezinformacja… , ale to nie powinno chyba nikogo dziwić, bo do różnorodnych problemów w transporcie z Rosją powinniśmy być już przyzwyczajeni.